Polasaí na Gaeilge

Daoine páirteach i dtarraing le chéile an pholasaithe seo:

  • MúinteoiríScoil - 1 Márta 2011 038.jpg
  • Scoláirí
  • Tuismitheoirí
  • Bord Bainistíochta

Déanfar an Ghaeilge a chur chun cinn sa scoil ar dhóigh phléisiúrtha, thaitneamhach, úsáideach go dtuigfidh na scoláirí gur féidir fiúntas agus sult a bhaint as achan ghné den saol fríd an Ghaeilge.

Chuige sin rinneadh suirbhé a thug deis do scoláirí agus múinteoirí a gcuid smaointe maidir le cur chun tosaithe na Gaeilge a nochtú. Ó sin, cuireadh le chéile liosta agus tá muid ag baint úsáid as na smaointe ó shin (féach aguisín). Is féidir cur leis an liosta sin in am ar bith.

Is í an Ghaeilge príomhtheanga Choláiste Phobail Cholmcille agus príomhtheanga Phobail Thoraí. De thairbhe sin, tá stádas ar leith aici i saol iomlán phobal na scoile.

  • Is í an Ghaeilge meán teagaisc an Choláiste ach amháin i gcás an Bhéarla agus teangacha eile iasachta. Sa chás seo, bhainfear úsáid as tumoideachas – is é sin le rá go ndéanfar an teagasc go hiomlán fríd an sprioctheanga. Glactar leis gur fríd an Ghaeilge a dhéanfar an fhoghlaim ach amháin i gcás eisceachtúla, nuair atá riachtanas speisialta ag scoláire, mar shampla. Sa chás seo d’fhéadfadh an Bord cinneadh a dhéanamh an teagasc a bheith dátheangach. (Gaeilge + ISL)
  • Má tharlaíonn sé nach bhfuil an Ghaeilge ar a thoil ag múinteoir dhéanfar achan iarracht cuidiú a thabhairt dó go dtí go bhfuil.
  • In amanna, caithfear téacsleabhair Béarla a úsáid; sa chás seo, beidh ar an mhúinteoir athchoimre a thabhairt i nGaeilge.
  • Má mheasann scoláire go bhfuil deacracht ar léith le foghlaim fríd an Ghaeilge is féidir ranganna breise a shocrú le cuidiú leis.
  • Is i nGaeilge amháin (nó i gcás tuismitheoir nach bhfuil léamh na Gaeilge aige, go dátheangach) a chuirfear teachtaireachtaí, nótaí, srl. chuig tuismitheoirí.
  • Dhéanfar cumarsáid uilig leis an Roinn agus leis an Choiste Ghairmoideachas fríd an Ghaeilge chomh fada agus is féidir.
  • Féachfaidh an scoil chuige gan damáiste a dhéanamh d’éiteas Ghaeilge na scoile trí bharraíocht aoíchainteoirí agus grúpaí seachtracha a thabhairt isteach chun labhairt leis na daltaí trí Bhéarla. Déanfaidh an scoil gach iarracht i gcónaí cainteoirí a lorg a bhfuil Gaeilge acu.
  • Tapóidh an scoil achan deis an Ghaeilge agus cultúr na Gaeilge a chur chun cinn.
  • Moltar do gach scoláire agus múinteoir sa scoil an leagan Gaeilge dá (h)ainm a úsáid.
  • Feidhmíonn Bord Bainistíochta na scoile trí mheán na Gaeilge chomh fada agus is féidir.

Spreagadh na Gaeilge

Is iad na múinteoirí príomhfhoinse Ghaeilge na ndaltaí sa scoil. Is orthusan a thiteann sé an Ghaeilge a spreagadh i measc na scoláirí. Bíonn an bhéim i gcónaí ar spreagadh dearfach. I measc na modhanna chun an teanga a chur chun cinn i measc na ndaltaí, tá:

  • Caint Phoiblí
  • Drámaíocht
  • Oireachtas na Gaeilge
  • Díospóireachtaí
  • Duaiseanna
  • Seachtain na Gaeilge
  • Comórtais idir-ranganna
  • Comharthaíocht spreagtha
  • Cluichí

Iarrfar ar achan scoláire agus tuismitheoir dá chuid, foirm a líonadh go bhfuil an polasaí seo léite acu agus go bhfuil an scoláire sásta cloí leis na pointí ann. Ó tharla go raibh ionchur ag na scoláirí sa pholasaí seo níor chóir go mbeadh deacracht ar bith leis sin.

Déanfar athbhreithniú ar an pholasaí seo i gcionn achan dá bhliain nó níos luaithe más éigean.

Athchoimre:

  • labharófar Gaeilge sa scoil an t-am ar fad ach amháin i ranganna ina mbaintear úsáid as an sprioctheanga. Beidh achan muinteoir ag obair leis na scoláirí a spreagadh fá seo.
  • Labhróidh scoláirí Gaeilge sa scoil, ar an bhus, ag imeachtaí scoile cé acu taobh istigh ná taobh amuigh den scoil iad. Má leanann scoláire den bhéarlachas chaithfí leis mar a chaithfí le daoine a bhriseann rialacha iompair (féach Polasaí Iompair agus Smachta).
  • Déanfar achan iarracht múinteoirí líofa a fhostú, agus bhéarfar cuidiú do dhuine ar bith nach bhfuil.